Onlangs sprak ik een vrouw van tegen de 50, één van mijn coachees. We kregen het over haar besluit om geen kinderen te willen. Zij en haar man hebben daar een heel bewuste keuze in gemaakt. Voor hen is het leven prima zoals het is en er was geen behoefte om te kiezen voor gezinsuitbreiding. Hoewel het moment om hier, biologisch gezien, nog verandering in aan te brengen al gepasseerd is, blijft de vraag nog regelmatig langskomen. Mensen zijn nieuwsgierig naar de achterliggende reden. En voegen en passant hun mening toe aan de vraag. ‘Ben je niet bang dat je er ooit spijt van krijgt?’, ‘Zul je later geen kleinkinderen missen?’. Al pratend kwamen we tot de conclusie dat dit soort vragen niet snel aan iemand die wel voor kinderen heeft gekozen, worden gesteld. Zoiets als ‘Denk je dat je er later geen spijt van zult krijgen dat je kinderen hebt?’ of ‘Denk je dat je later geen last van je kleinkinderen zult krijgen?’. Deze vragen komen zo onlogisch over dat het bedenken ervan op onze lachspieren werkte.

Het is dus kennelijk zo dat als je handelt zoals het pad voor jou het meest logisch lijkt (vanuit de algemene norm), dan heb je het minste uit te leggen. Dat geldt voor het krijgen van kinderen, maar ook bijvoorbeeld voor het opzeggen van een vaste baan in recessietijd, het kiezen voor een tweede relatie naast je eerste of het kiezen voor een ‘lagere’ baan dan die je had.

Maar het is niet gezegd dat het meest logische pad ook jouw pad is. Misschien raak je wel meer van het pad af[1] als je het meest logische pad volgt. Of andersom; dat als je van het meest logische pad af gaat, je meer op je eigen pad terecht komt.

De mens is een sociaal dier

Over een ‘afwijkende’ keuze wordt vaak heel goed nagedacht. Het is een lastige keuze om twee redenen. De eerste is dat je je daarmee buiten de groep kunt plaatsen. Van oorsprong is het voor de mens belangrijk gewaardeerd te worden door de groep. Dat gaf het meeste kans op overleving bij dreiging van buitenaf. Hoewel waardering van de groep misschien niet meer van levensbelang is, is het nog steeds belangrijk. Het niet voldoen aan het verwachtingspatroon, kan angst opleveren buiten de groep geplaatst te worden.

De tweede is dat je het risico loopt lastige vragen te moeten beantwoorden, zoals mijn coachee dat ervaart.

Deze redenen kunnen, als je zelf nog niet helemaal overtuigd bent van je besluit, leiden tot het afzien van je afwijkende keuze. Of om deze niet openbaar te maken.

‘Vrijheid van keuze-uiting’

Als coach ben ik er een groot voorstander van dat iedereen zijn eigen levenspad volledig bewandelt en ontdekt. En gun ik iedereen een oordeelloze omgeving die dit stimuleert. Nieuwsgierig zijn naar de redenen van iemands keuzes is prachtig. Er een oordeel aan koppelen, maakt dat de wereld minder vrij wordt om eigen keuzes te maken.

Doe je mee?
Daarom via deze blog de volgende oproep; Zullen we vanaf nu met oprechte belangstelling vragen naar de motivatie van diegenen die van het pad afwijken én naar die van diegenen die ervoor kiezen om het pad te volgen? Oordeelloos?

[1] Betekenis ‘Van het padje af zijn’ volgens Wikipedia is ‘In de war zijn, malende’